SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGE

(2) Genel ceza mahkemelerinde görülmekte olan ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte onsekiz yaşını doldurmuş olan sanıklar hakkındaki dava ve işler çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerine devredilmez.

(3) Çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri bulunmayan yerlerde, bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar çocuklar tarafından işlenen suçlara ait soruşturma ve kovuşturmalar Cumhuriyet başsavcılığı ve görevli mahkemelerce bu Kanun hükümlerine göre yapılır.

(4) Çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde, bu mahkeme kurulup göreve başlayıncaya kadar korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında tedbir kararları görevli aile veya asliye hukuk mahkemelerince alınır.

(5) Adalet Bakanlığının koordinatörlüğünde ilgili bakanlıklar ve bağlı kuruluşlar bu Kanunun yürürlüğü tarihinden itibaren altı ay içinde koruyucu ve destekleyici tedbirleri yerine getirmek üzere gerekli tedbirleri alır. Ayrıca, ilgili bakanlıklar ve bağlı kuruluşlar bu amaçla sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğine gidebilirler.

a) Suça sürüklenen ve hakkında bakım tedbiri uygulanan çocuklar hakkında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından yerine getirilecek hizmetlere ilişkin hükümler ile 5 inci Maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,

b) 37 nci Maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5 inci Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yayımı tarihinden itibaren bir yıl sonra,

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, 81 Ilde Il Müdürlükleri ve bağlı kuruluşları ile Ülkemizde korunmaya muhtaç çocuk, genç, yaşlı, özürlü kişi ve ailelere gündüzlü ve yatılı hizmet götüren en büyük ailedir.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu ile, korunmaya muhtaç çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve topluma kazandırılması görevi Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü’ne verilmiştir. Merkezde bu görev Aile ve Çocuk Hizmetleri Daire Başkanlığı’na ve Yetiştirme Yurtları Daire Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

1983 yılında yürürlüğe giren 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'na göre Korunmaya Muhtaç Çocuk;

a) Ana veya babasız, ana babasız,
b) Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c) Ana veya babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
d) Ana veya babası tarafından ihmal edilip, fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu madde kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuklar” olarak tanımlanmıştır.

Yetiştirme Yurtları ise, yukarıda tanımı yapılan 13-18 yaş arası korunmaya muhtaç çocukları korumak, bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler olarak yetiştirilmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.

Korunmaya Muhtaç Çocukların araştırılıp bulunması, durumlarının incelenmesi görevi İl Müdürlüklerinin sorumluluğundadır. Korunmaya Muhtaç Çocukların duyurulmasında;

a) mahalli mülki amirler,
b) saglık kurum ve kuruluşları,
c) köy muhtarları,
d) genel kolluk kuvvetleri,
e) belediye zabıta memurları görevlidir.

İl Müdürlüklerinde görevli sosyal çalışmacı tarafından incelemesi yapılan ve korunma altına alınması uygun görülen çocuklara yetkili ve görevli mahkemeden korunma kararı alınır ve öncelikle kendi ilinde değerlendirilir, yaş ve cinsiyetine uygun kuruluş bulunmaması halinde ise en yakın ildeki bir kuruluşa yerleştirilir.

Korunmakararı genel olarak çocuk reşit olana kadar devam eder. Ancak bu karar, korunma kararına neden olan şartların ortadan kalkması halinde kurum yetkililerinin önerisi üzerine ilgili mahkemece çocuk reşit olmadan önce kaldırılabileceği gibi, reşit olduktan sonra da çocuğun rızası alınmak şartıyla devamı hususunda karar verilebilir. Reşit olduktan sonra korunma kararının devamı aşağıda belirtilen şartlara bağlıdır;

1- Orta öğretime devam edenlerin 20 yaşına kadar,
2- Yüksek öğrenime devam edenlerin 25 yaşına kadar,

b) Öğrenime devam etmeyen 18 yaşını doldurmuş çocukların bir iş veya meslek sahibi edilerek kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması amacıyla 20 yaşına kadar,

c) Bedensel, zihinsel ve ruhsal engelleri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda bulunan ve çalışmaktan aciz olan çocukların korunma kararları uzatılabilir.

Bunlardan korunma kararı kalkmış, ancak tek başına yaşamını sürdüremeyecek durumda bulunan kız çocukları, Kurumca himaye olunur. Bu çocukların emek karşılığı iaşe, ibate ve harçlıkları Kurumca karşılanmak kaydıyla Kurum hizmetlerinde çalışmaları da sağlanabilir.

Yetiştirme Yurtları Daire Başkanlığına bağlı Halen 109 (39 kız, 62 erkek, 4 karma) yetiştirme yurdunda 3420 kız, 7089 erkek olmak üzere 10509 çocuk koruma altındadır.

Yasanın da öngördüğü biçimde söz konusu çocukların, Türk örf, adet, inanç ve milli ahlakına sahip, kendine güvenen, insan sevgi ve saygısıyla dolu Atatürkçü düşünce ve Atatürk İlke ve İnkılaplarına uygun olarak yetiştirilmelerine, bir iş ve meslek sahibi olmalarına, 18 yaşından sonra da izlenip desteklenmelerine özen gösterilmektedir.

Korunmaya muhtaç çocuklarımızın öğrenim görerek bir iş ve meslek sahibi olmaları ve kendi kendilerine yeterli hale gelmeleri amaçlanmaktadır.

Tablo I- Öğrenime devam eden çocukların devam ettikleri öğrenim kurumlarına göre dağılımı :

ÖĞRENİM DURUMU	Kız	Erkek	Toplam
İlköğretim Okulu	1117	2626	3743
Ortaöğretim (Lise ve Dengi)	998	2200	3198
Yüksek Öğrenim	179	414	593
TOPLAM	2294	5240	7534

Yüksek öğrenime devam eden çocukların Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’na bağlı Yüksek Öğrenim Öğrenci yurtlarında ücretsiz olarak kalmaları, yemek yardımı ve öncelikli olarak kredi almaları sağlanmaktadır.

Okul başarı durumlarına göre yapılan sıralamada Aydın Kız Yetiştirme Yurdu 4.80 ile birinci, Kırklareli Yetiştirme Yurdu 4.01 ile ikinci, Antalya Yetiştirme Yurdu ise 3.90 ile üçüncü olmuştur. Yükseköğretimi kazanan çocuk sayısına göre yapılan sıralamada ise Denizli İli birinci, Isparta İl ikinci, Ankara İli üçüncü olmuştur.

Çeşitli nedenlerde öğrenimlerine devam etmeyen çocuklar ise gerek kuruluş döner sermaye atölyelerinde gerekse özel iş yerlerinde çalışmakta ve 3308 sayılı kanun gereği Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Çıraklık Eğitim Merkezlerine devamları sağlanmaktadır.

ÇALIŞILAN YER	Kız	Erkek	Toplam
Kuruluş Atölyesinde Çalışan	3	11	14
Özel İşyerinde Çalışan	47	167	214
Boşta ve Beklemeli	369	460	829
TOPLAM	419	638	1057

Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu ile yapılan protokol gereği yine 3308 sayılı Kanun çerçevesinde çalışarak mesleki ve teknik eğitim almaları,

Türkiye İş Kurumu ile yapılan protokol sonucu İllerde açılan “İş Gücü Yetiştirme Kurslarına” çocuklarımızın öncelikle katılımları sağlanmaktadır.

Bunların yanı sıra Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol gereği her yıl 60 gencimiz Turizm Eğitimi Merkezlerinde (TÜREM) Turizm Sektörüne ara insan gücü yetiştirme amacı ile ön büro, servis, kat hizmetleri ve mutfak konularında eğitim almaktadır.

Kuruluş bakımındaki çocuklarımızdan ortaokul ve lise mezunu olan veya beklemeli durumda olan 45 kız, 62 erkek olmak üzere toplam 107 çocuk vasıflı hale gelmeleri amacıyla çeşitli meslek kurslarına (bilgisayar, daktilo, muhasebe, vb.) devam etmektedir.

1050 çocuk ayni-nakdi yardımla ailesi yanında bakılmakta, 182 çocuk ise koruyucu aile hizmetinden yararlandırılmaktadır.

Her yıl sayıları giderek artan korunmaya muhtaç çocukları topluma kazandırmak, öğrenimini veya 18 yaşını tamamlayarak yurttan ayrılma aşamasına gelen gençleri sosyal güvenceye kavuşturmak ve üretim sürecine katmak amacıyla 3413 Sayılı Yasa gereği her yıl 1500 dolayında gencimiz çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında işe yerleştirilmektedir.

Bununla amacımız; gençlerimizin bir iş veya meslek sahibi edilerek, kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması ve kurumdan ayrıldıktan sonra güvenli bir işe yerleştirilmeleri, yaşamlarını devam ettirecek geliri kazanmaları ve böylece topluma yararlı bireyler olmalarıdır.

3413 sayılı Kanun ve ilgili tüzük hükümlerinden, korunma kararı alınmış olup da;

a) Reşit oluncaya kadar sosyal hizmet kuruluşlarında kalmış,
b) Bir koruyucu aile yanına yerleştirilmiş,
c) Ayni ve nakdi yardım yapılarak ailesinin yanına gönderilmiş korunmaya muhtaç çocuklar yararlanırlar.

3413 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 1988 yılından bugüne kadar 24.055 gencimiz işe yerleştirilmiştir.

Bu gençlerimizden bir çoğu Devletimizin çeşitli kademelerinde önemli yerlere gelmiştir.

İşe yerleştirilen gençlerimize ilişkin son 4 yılın istatistiki verilere gelince; (2000 – 2003)

İlkokul	1110	693	%62
Ortaokul	1899	1470	%77
Lise ve Dengi	2169	60	%45
Yüksek Okul	133	60	%45
Üniversite	77	33	%43

Yurtlarımızda korunma altında bulunan gençlerimize reşit olmadan önce 3413 ve 657 sayılı Kanunlar konusunda mutlaka bilgi verilmelidir. 3413 sayılı Kanun’dan gençlerimiz bir defa yararlanabileceğini, 657 sayılı Kanun’a göre 3 gün işe gitmeyince müstafi sayılacağını bilmelidir. Daha önce hiç işe girmemiş olan gençlere öncelik verilmektedir.

2828 sayılı Kanunun 32.maddesi gereğince Yetiştirme Yurtlarımızda korunma kararı devam eden kız çocuklarından evlenenlere çeyiz ihtiyaçlarını karşılamak ve bir defaya mahsus olmak üzere en yüksek Devlet Memuru aylığının bir buçuk katı tutarında evlenme yardımı yapılır. Bu yardım hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir.

Çocuklarımızın okul başarılarının yükseltilmesi, öz güvenlerinin geliştirilmesi, olumlu sosyal ilişkiler kurmaları ve hayata hazırlanmaları için kültürel, sanatsal etkinliklere katılımları sağlanmakta, bunun içinde sivil toplum kuruluşları, gönüllü kişiler, kamu kurum ve kuruluşlarından destek alınmaktadır.

Bu doğrultuda Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Genel Müdürlüğümüz arasında bütün spor branşlarında Gençlik ve Spor Etkinliklerinin başlatılması ve geliştirilmesi, personel ve araç desteği, (monitör, antrenör, hakem, gençlik animatörü, spor eğiticisi ve her türlü araç, gereç, tesis) sağlanması yönünde protokol imzalanmıştır. Bu protokol çerçevesinde çeşitli spor branşlarında (futbol, judo, atletizm, güreş ve voleybol) yetiştirme yurtları arası yarışma ve turnuvalar düzenlenmektedir.

Ayrıca Türk Eğitim Derneği Genel Merkezi ile Yetiştirme Yurtlarındaki çocuklarımızın satranç öğrenmeleri daha sonra turnuvalar düzenlenmesi amacıyla bir protokol imzalanmıştır. Ankara ilinde başlayan bu uygulama diğer illerde de yaygınlaşmakta olup zaman zaman turnuvalar düzenlenmektedir.

Yetiştirme Yurtlarımızda korunma altında bulunan başarılı ve ailesi yanında ya da yakınları yanında tatil yapma olanağı bulamayan çocuklarımızın yaz tatillerini en iyi şekilde geçirebilmeleri amacıyla diğer kamu ve gönüllü kuruluşların tesislerinde çeşitli kamp programları düzenlenmektedir.

İl müdürlüğü ve kuruluş müdürlükleri düzeyinde gönüllülerle yapılan çalışmalar sonucu çocuklarımızın bulundukları çevre dışındaki doğal ve tarihi değerlerimizi tanımalarını, toplumla kaynaşmalarını sağlamak amacıyla geziler düzenlenmektedir.

Yetiştirme Yurtları genellikle kışla tipi kuruluşlar olup çocuklar toplu olarak yaşamaktadır.Ancak son yıllarda fiziki koşulların iyileştirilmesi çerçevesinde; çocukların sağlıklı psiko-sosyal gelişimlerini desteklemek amacıyla mümkün olduğunca yaşam ortamları küçültülerek ev ortamına uygun şekilde döşemeler yapılmakta, yeni kuruluşlar ise ev tipi şeklinde inşa edilmektedir.

Temel gereksinimlerini karşılayamayan ve yaşamlarını en düşük düzeyde dahi sürdürmekte güçlük çeken kişi ve ailelere 28.09.1986 tarihinde yürürlüğe giren, 29.12.1993, 10.04.1997, 31.03.2005 ve 01.07.2006 tarihlerinde bazı maddeleri değiştirilen “Ayni Nakdi Yardım Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde sosyal yardım hizmetleri yürütülmektedir.

SOSYAL YARDIM; Yoksulluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve yaşamlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken kişilere ve ailelere kaynakların yeterliliği ölçüsünde yapılan ayni ve nakdi yardımları kapsamaktadır.

Ayni ve nakdi yardım hizmetlerinde,kişinin yaşadığı bölgenin sosyoekonomik özellikleri göz önünde bulundurulur. Bu çerçevede kişinin asgari yaşam seviyesine ulaşması amacıyla sorununu çözümleyebileceği süreler içinde (6 ay, 1 yıl ve daha uzun süreli) veya geçici nitelikte ve değişen miktarda yardım sağlanır.

Korunma kararlı, kuruluşta bakılmakta iken, ayni nakdi yardımla desteklenerek ailesi veya yakınları yanında bakımları sağlanan çocuklar,

Korunma kararlı olup, kuruluşlarda yer olmadığı için sıraya alınmış olup, ayni nakdi yardımla desteklenerek ailesi veya yakınları yanında bakılan çocuklar,

Yaş sınırlarını tamamları nedeniyle Yetiştirme Yurtlarından ayrılan gençler,

Ailenin ekonomik yoksunluğu nedeniyle korunma kararı talep edilen, ayni nakdi yardımla desteklendiği için korunma kararından vazgeçirilerek ailesi veya yakınları tarafından bakılan çocuklara öncelik tanınır.

Bir dilekçe ile İl ve İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine başvurulur. Sosyal çalışmacı müracaatçı ile bir ön görüşme yapar. Durumunun ayni-nakdi yardıma uygun olduğu kanısına varıldığı takdirde müracaatçı için bir dosya açılır. Sosyal çalışmacı tarafından müracaatçı hakkında sosyal inceleme yapılır. Sosyal inceleme sonucunda yardım yapılmasına karar verilen kişiler için yardım işlemleri başlatılır.

Ayni Yardım: Yiyecek, giyecek, yakacak, kırtasiye, tıbbi araç-gereç ile rehabilitasyon amaçlı protez araçları gibi sosyal inceleme raporuyla müracaatının ihtiyacına göre verilecek mal ve malzeme yardımıdır.

Nakdi Yardım: Sosyal inceleme raporu sonucunda müracaatçının ihtiyacına göre verilecek para yardımıdır.

Sosyal Yardım Miktarı: En yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %40 'dır. Bu miktar 2007 yılı Ocak ayı itibariyle 178,54 YTL 'dir. Devlet memuru aylığındaki değişmelere göre bu miktarda değişmektedir.

Sosyal yardım hizmetlerinde esas ilke, kişilerin kendi kendilerine yeterli duruma getirilmesidir.

Yardım talebinin fazla olması durumunda muhtaç olma derecesi, acil olma durumu, başvuru veya tespit sırası dikkate alınır,

Sosyal yardımların, sosyal güvenlik sisteminin boşluklarını dolduracak şekilde planlanıp geliştirilmesine özen gösterilir.

Yardımların yapılmasında ve muhtaçlık tespitinde Kurumun takdir yetkisi esastır.

$C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 006.jpg$

$C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 012.jpg$ $C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 030.jpg$ $C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 010.jpg$ $C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 022.jpg$ $C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 025.jpg$

$C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 005.jpg$ $C:\Documents and Settings\cbfcbcvb\Belgelerim\Alınan Dosyalarım\Resim 018.jpg$

Kuruluş binamızın,Bilecik ili Bozüyük ilçesinde 1995 tarihinde yapımına başlanmış,2003 yılında geçici kabulü,2004 yılında kesin kabulü yapılarak ;20.09.2004 tarihinde ilk defa kuruluşumuza çocuk /genç nakli yapılmıştır.

7-Ayrıca çocuk/gençlerimizin sosyal ilişkilerinin sağlıklı olabilmesi için çeşitli geziler,ev ziyaretleri,misafir ağırlama,tarihi yerleri gezme,sinemaya gitme,çeşitli zeka oyun müsabakaları gibi faaliyetler yapılmaktadır.

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Türkiye'nin en köklü Kurumlarından birisi olarak; ekonomik, sosyal ve psikolojik yönlerden desteğe, korunma ve bakıma gereksinimi olan başta çocuklarımız olmak üzere tüm yurttaşlarımıza hizmet vermektedir. Sınırlı olanaklar çerçevesinde azami bir gayret ve özveri ile sürdürülen tüm çalışmalarının temel amacı; bu özel ihtiyaç gruplarına en iyi şekilde hizmet sunulmasıdır.
Biliyoruz ki; sağlıklı bir toplum ve mutlu yarınlar için sahip olduğumuz en değerli varlıklarımızdır çocuklar... Ve inanıyoruz ki; en az toprak erozyonu kadar önemli olan insan erozyonunun önüne geçmek ancak ve ancak toplumsal bir paylaşımla mümkün olabilecektir. Bu nedenle Kurumumuz kimsesiz ve korunmaya muhtaç çocuklar alanında öncelikle hizmet vermeye çalışmaktadır.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu; bu düşünceden yola çıkarak sınırlı olanakları çerçevesinde yıllardır vermekte olduğu bu hizmeti sizlerin katkılarıyla güçlendirmeyi ve korunmaya muhtaç durumdaki çocuklarımızı toplumsal bir bütünleşme, toplumsal bir paylaşım ile kucaklamayı hedeflemektedir.
Ülkemizdeki ilk koruyucu aile uygulaması 1949 yılında yapılmıştır. Hizmetin geniş olarak uygulanmasına ise 1952 yılında başlanılmıştır.

KORUYUCU AİLE HİZMETİ; çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakılamayan çocukların, kısa veya uzun süreli olarak bakımlarını üstlenen aile ya da kişilerin yanında, devlet denetiminde yetiştirilmeleri olarak tanımlanmakta ve bu hizmeti veren aile ya da kişilere KORUYUCU AİLE denilmektedir.
02 Eylül 1990 tarihli Çocuk Hakları Sözleşmesinde; çocuğun öncelikle ailesi yanında, bu mümkün olmadığı taktirde ise uygun bir aile ortamı içinde yaşamını sürdürmesi ve gelişmesi hakkına özel bir yer verilmektedir. Ülkemizin de imzalamış olduğu bu sözleşme ile Koruyucu Aile Hizmeti daha da önem kazanmaktadır.
Çocuk Hakları Sözleşmesi ile vurgulanan Koruyucu Aile Hizmeti'nin dayanağı Türk Medeni Kanunu'nun 347.maddesi ile 24.05.1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun 22. ve 23. maddeleridir. Koruyucu Aile Hizmeti bu maddeleri temel alarak hazırlanan 14.10.1993 tarih ve 21728 sayılı Koruyucu Aile Yönetmeliği ile Yönetmeliğin bazı maddelerini değiştiren 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğe uygun olarak yürütülmektedir.

NİÇİN KORUYUCU AİLE ?
Çocukların sağlıklı gelişebilmeleri için kendilerini koruyacak, sevecek, destekleyecek, güven sağlayacak, sosyal ve maddi gereksinimlerini karışlayabilecek sıcak bir aile ortamına ihtiyaçları vardır. Kuşkusuz anne-babalar da çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek için çaba harcarlar. Ancak yaşam her zaman düşünülenler gibi olmayabilir. Bazı aileler zihinsel, bedensel ya da psikolojik sorunları veya ekonomik yetersizlikleri, boşanma, ölüm, hükümlülük gibi sosyal sorunları nedeniyle bütünlüklerini devam ettiremez ve çocuklarının gereksinimlerini karşılayamaz hale gelmektedirler.
Böyle durumlarda çocuklara yardım etmenin en iyi yolu öz ailesinin koşulları iyileşinceye kadar başka bir ailenin yanında bakımlarının sağlanması amacıyla Koruyucu Aile hizmetinden yararlandırılmasıdır.
Koruyucu aile bakımının, çocuğa sağladığı aile ortamı çocuğun psiko-sosyal gelişiminin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Kurum bakımının çocuk üzerindeki etkilerine yönelik yapılan araştırmalar incelendiğinde de bu bakım türünün sadece pahalı olmadığı, çocuğun gelişimini bazı yönlerden eksik tamamlamasına da yol açtığı ortaya çıkmıştır. Bu nedenle tüm dünya da korunmaya muhtaç çocuklar için en çok tercih edilen bakım şekli Koruyucu Aile bakımıdır.
Koruyucu aile hizmetinde amaç, çocuk için karmaşık ve sorunlu olan bir dönemde özenli davranılarak çocuğun bu dönemi örselenmeden geçirmesini ve normal hayatını devam ettirmesini sağlamaktır.
Koruyucu aile çocuklara, öz ailesi, okulu ve çevresiyle ilişkilerini devam ettirmelerini sağlayarak yardımcı olur. Böylece koruyucu aileler sadece çocuğa yardım etmekle kalmayıp, desteğe gereksinimi olan güç durumdaki aileye de yardım etmiş olmaktadırlar.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu bir elinden tuttuğu ve tutmaya devam edeceği çocukların öteki elinin koruyucu aileler ve toplum tarafından tutulmasını istemektedir. İster koruyucu aile olarak, ister koruyucu aile hizmetini tanıtarak, ister koruyucu ailelere özel indirimler, destekler, teşvikler sağlayarak daha çok çocuğun koruyucu aileler yanında yetişmesine ortam yaratılması olanaklıdır.
Bu çok anlamlı ve toplumsal geleceğimiz açısından hayati değere sahip alanda Devlet olarak her türlü olanağı sağlamaya çalıştığımız korunmaya muhtaç çocuklarımızın aile sıcaklığını yeterince yaşayabilmeleri için Koruyucu Aile Hizmetinin toplumun gereksinimleri doğrultusunda geliştirilerek yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Yılda ortalama 100 çocuk Koruyucu Aileler yanına yerleştirilmektedir.
Koruyucu aile yanına yerleştirilebilen, korunan, tehlikeli ortamlardan uzak tutulan her çocuk sorumluluğu paylaşan herkesin sevinci, başarısı olacaktır.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu olarak sizleri Koruyucu Aile Hizmetini desteklemeye davet ediyoruz. Sizlerin de destekleriyle çocuklarımız için büyük ve anlamlı bir adım atacağımıza inanıyoruz.

KORUYUCU AİLEDE HANGİ ÇOCUKLARA BAKILIR ?
Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuklar; öz ailesi bulunan, öz ailesince bir süre için bakılamayan, çeşitli nedenlerle evlat edindirilme şansını tümüyle yitirmiş olan, kız ya da erkek, sağlıklı ya da özürlü tek ya da kardeş olup, durumunun koruyucu aile yanına yerleştirilmeye uygun olduğu sosyal çalışmacı tarafından belirlenmiş çocuklardır.
Bu yasal çerçevede, haklarında korunma kararı alınmış çocukların koruyucu aileler yanına yerleştirilmeleri için öz ailelerinden muvafakat alınması zorunluluğu yoktur. Bu çocuklar ailelerinden izin alınmaksızın uygun kuruluşlara ya da koruyucu aileler yanına yerleştirilebilmektedir.

KORUYUCU AİLE YANINA KAÇ ÇOCUK YERLEŞTİRİLEBİLİR ?
Koruyucu aile yanına en fazla 3 çocuk, aynı anda yerleştirilebilir. Ancak, buna karar verilirken özellikle çocuklarla bire bir ilişki kurulma konusu irdelenir.
İl Müdürlükleri ile yanına çocuk yerleştirilen koruyucu aile arasında, Kurumun ve koruyucu ailenin yükümlülüklerini içeren bir sözleşme imzalanır. Sözleşmenin Valilikçe onayından sonra çocuk bir tutanakla aileye teslim edilir.

KİŞİ YA DA AİLELERİN KORUYUCU AİLE OLMASINA NASIL KARAR VERİLİR?
- Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olup,
- Türkiye’de sürekli ikamet eden,
-En az ilkokul mezunu,
- 25-50 yaş aralığında bulunan,
- Çocuğa kanunen bakmakla yükümlü öz anne- baba ya da vasi dışındaki herkes koruyucu aile olmak üzere İl Müdürlüklerine başvurulabilmektedir. Eşlerin birlikte başvurmaları gerekmektedir.
Özellikle çocuğun yakın çevresinde olan akrabalar, komşular ya da aile dostları tercih edilmektedir.
Akrabaların koruyucu aile olmak istemesi halinde yapılacak sosyal inceleme sonucuna göre yaş ve eğitim koşulları değerlendirilmektedir.
Koruyucu aile olmak isteyen kişi bekar ise yerleştirilecek çocuğa diğer ebeveynin yoksunluğunu hissettirmeyecek akraba ilişkilerine sahip olması konusu değerlendirilmektedir.
Başvuru sırasında ilgili Sosyal Çalışmacı tarafından Koruyucu Aile Hizmetinin esasları, işleyişi ve aileye yerleştirilecek çocukların özellikleri hakkında bilgi verilmektedir.
Üçüncü aşamada, verilen bilgiler ışığında koruyucu aile olmaya kesin karar verilirse, Sosyal Çalışmacı tarafından evde, işyerinde, başvuran ailenin çocuklarıyla vb. bir dizi görüşmeler yapılmaktadır. Bu görüşmelerde amaç ailenin ve çevresinin yerleştirilecek çocuğa her açıdan uygun olup olmadığının belirlenmesidir. Bu bağlamda, koruyucu aile başvurusu kabul edilenler hakkında çevre ve ekonomik koşulları, yaşları, kişilik özellikleri, evlilik ve sosyal ilişkiler, çocuk yetiştirme konusunda tutum ve davranışları, diğer aile üyelerinin bu konudaki düşünceleri ve çocuk ile koruyucu aile ilişkileri açısından önem taşıyan benzeri hususlar dikkate alınarak yapılan görüşmelerden elde edilen bilgilere ilişkin sosyal inceleme raporu hazırlanmaktadır.

Kişilerin evli olması halinde her iki eş için de aynı belgeler istenir.
Aile ile birlikte yaşayan kişiler varsa, adli sicil raporu ve ruhsal rahatsızlığı ile bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair rapor bu kişilerden de istenir.

İZLEME
Koruyucu aile ve yanına yerleştirilen çocuk, görevli sosyal çalışmacı tarafından vakanın özelliklerine göre belirlenen aralıklarla, düzenli olarak izlenmektedir. Ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik gerekli mesleki çalışmalar yapılmaktadır.

Yine koruyucu aile yanındaki çocuklar koruyucu ailenin çalıştığı kurumun bağlı olduğu sağlık kuruluşu ya da anlaşması doktoruna da götürülebilmektedir. Ancak, bu durumda muayene ve tedavi bedeli Kurumumuz tarafından karşılanamamaktadır.
Çocuklara verilen, Genel Müdürlükçe hazırlanıp bastırılan fotoğraflı seri numaralı sağlık karneleri her yıl İl Müdürlüklerince vizelenmektedir.

Gönüllü statüdeki koruyucu aileler yanındaki çocuklar için de talepte bulunduğu takdirde aylık bakım ücreti dışındaki diğer ödemeler yapılmaktadır.
Koruyucu ailelere ödenen ücret ek gösterge dahil en yüksek devlet memuru aylık göstergesinin (9500) memur maaş katsayısıyla (Ocak ve Temmuz aylarında değişmektedir.) çarpımıyla elde edilen rakamın sırasıyla %45’i, %50’si, %55’i ve %60’ı alınarak belirlenmektedir. 2007 yılında ücretli koruyucu aile yanındaki çocuklar için ödenen aylık aşağıdaki gibidir. (Özürlü çocuklar için iki katına kadar arttırılmaktadır.) Harçlıklar ise kuruluş bakımındaki çocuklar için yapılan hesaplama ile belirlenmektedir (Çocuk Yuvaları Yönetmeliği Md. 46 ve Yetiştirme Yurtları Yönetmeliği Md.48 ). Memur maaş katsayısı, sırasıyla 600 (İlköğretim 1-4. sınıfı), 900 (İlköğretim 5-8. sınıfı), 1200 (Lise ve dengi okul) ve 2000 (Yüksek öğrenime devam eden) gösterge rakamı ile çarpılarak bulunan miktar kadar ödeme yapılmaktadır;

durumlarında görevli sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu ile ailenin koruyucu aile sözleşmesi iptal edilerek çocuk aileden geri alınmaktadır.

KORUYUCU AİLE STATÜSÜNÜN İPTALİ
Koruyucu aile statüsünün devam etmesinin sakıncalı olduğu saptanan;
- Çocuğun ihmal ve istismar edildiğinin, kötü muameleye maruz kaldığının belirlenmesi,
- Sosyal ilişkiler açısından toplumun norm ve değerlerine aykırı düşen davranışlarının gözlenmesi,
- Fizik ve ruh sağlığının, çocuğun bakımını etkileyecek derecede bozulmuş olması,
- Çocuğun toplum içinde alacağı konumu olumsuz etkileyecek her hangi bir suçtan ve yüz kızartıcı suçtan ceza alması,
- Periyodik izlemeler ve çocuğun öz ailesi ve yakınlarıyla iletişimini sürdürmesi konularında kolaylık sağlanmaması,
- Mesleki danışmanlık hizmeti ve yönlendirmelere uygun davranılmaması
durumlarında koruyucu aileyi izleyen sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu Koruyucu Aile Komisyonuna iletilir. Bu durumda Koruyucu Aile Statüsü tümüyle iptal edilmektedir. Komisyonca koruyucu aile statüsü iptal edilen aileye bir daha çocuk verilmemektedir.

KORUYUCU AİLEDEN GERİ ALINAN ÇOCUK
Koruyucu aileden geri alınan çocuk;
-Öncelikle öz ailesi yanına,
-Bunun mümkün veya uygun olmaması durumunda başka bir koruyucu aile yanına yerleştirilmektedir.
-Uygun koruyucu aile bulunamaması halinde çocuk, yaş durumu dikkate alınarak bir kuruluşta bakım altına alınmaktadır.
Koruyucu Aile ve Evlat Edinme Hizmetlerinin odağı, çocuğun aile yanında yetişmesi olduğundan, her ikisinde de ailelerin seçim kriterleri temelde aynıdır. Ancak aile, evlat edinme yolu ile hukuksal bir süreci tamamlayarak velayet hakkını alırken, koruyucu aile sisteminde aile, çocuğun bakım, yetişme ve eğitim sorumluluğunu Devlet ile paylaşmaktadır, çocuğun velayeti biyolojik ailesinde kalmaktadır. Ailelerin hangi kapsamda yer alacaklarına kesin karar vermeleri gerekmektedir. Çünkü, evlat edindirilebilecek çocukların koruyucu aile yanına yerleştirilmeleri mümkün değildir. Koruyucu aile başvuruları ne yazık ki bu hizmetten yararlanabilecek çocuk sayısından çok daha azdır.

Evlat Edinme; bir çocukla, durumu evlat edinmeye uygun bir kişi arasında hukuki bağlar sağlanarak çocuk ebeveyn ilişkisinin kurulmasıdır.

Yaş	Aylık (YTL.)	Harçlık (YTL.)	Toplam ( YTL.)
0-6 Yaş (Okul öncesi)	200.88	-	200.88
7-12 Yaş (İlköğretim 1-5)	223.17	28.19	251.36
13-18 Yaş (İlköğretim 6-8) (Lise)	245.49 245.49	42.28 55.38	287.77 301.87
19 ve daha fazla (Yüksek öğrenim)	267.81	93.97	361.78